Henckelia

 

Henckelia

Henckelia is a genus of flowering plants in the family Gesneriaceae. Many of its species were formerly placed in Didymocarpus sect. Orthoboea and in the genus Chirita.Many species formerly placed in Henckelia have been moved to Codonoboea and Loxocarpus.

Henckelia species are found in Thailand, particularly in northern Thailand. Five new species, including H. amplexifolia, H. nakianensis, and H. dasycalyx, were described from Thailand, with H. dasycalyx being from Northern Thailand. The genus as a whole is found in various regions, including Sri Lanka, southern and northeastern India, Nepal, Bhutan, southern China, northern Laos, northern Vietnam, and northern Thailand.

🔵Henckelia amplexifolia

🔵Henckelia dasycalyx

Henckelia dasycaly, correctly spelled Henckelia dasycalyx, is a species of flowering plant in the family Gesneriaceae. It is a species of herb recently described from Thailand in 2019 by Sirirugsa and Middleton. It is also listed in the World Flora Online as an accepted name

ม่วงผักกาด

🔵Henckelia anachoreta (Hance) 

D.J.Middleton & Mich. Möller

ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 35 ซม. ▫️ ใบเรียงตรงข้ามห่าง ๆ รูปรี รูปขอบขนาน หรือแกมรูปไข่ ยาวได้ถึง 20 ซม. โคนกลมหรือเว้าตื้น เบี้ยว ขอบจักฟันเลื่อย แผ่นใบมีขนประปรายทั้งสองด้าน ก้านใบยาวได้ถึง 7 ซม. ▫️ ช่อดอกมี 1–7 ดอก ก้านช่อสั้นหรือยาวได้ถึง 8 ซม. ▫️ ใบประดับรูปไข่หรือแกมรูปขอบขนาน ยาว 0.5–1.5 ซม. มีขนครุย ก้านดอกยาว 0.5–1.8 ซม. หลอดกลีบเลี้ยงยาวได้ถึง 1.4 ซม. กลีบรูปสามเหลี่ยม ยาว 3–7.5 มม. มีขนประปรายด้านนอก หลอดกลีบดอกสีขาว ยาว 2.5–4 ซม. ▫️ กลีบสีขาวอมม่วง ด้านในมีปื้นสีเหลือง กลีบล่างยาว 1.2–1.5 ซม. เกสรเพศผู้ยาวประมาณ 1.2 ซม. เกสรเพศผู้ที่เป็นหมัน 2–3 อัน ยาว 3–5 มม. รังไข่ยาว 2–3 ซม. ยอดเกสรเพศเมียพูล่างจัก 2 พู ยาว 3.5–4.5 มม. ▫️ ผลยาว 7.5–17 ซม.

พบที่อินเดีย จีนตอนใต้ พม่า ลาว เวียดนามตอนบน ในไทยพบทางภาคเหนือภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงใต้ ขึ้นตามโขดหินในป่าดิบแล้ง และป่าดิบเขา ความสูงถึงประมาณ 1300 เมตร

🔵Henckelia nakianensis Sirim., J.Parn. & Hodk.

Henckelia nakianensis Sirim., J. Parn. & Hodk.: A-B. Habit; C. Upper leaf surface; D. Lower leaf surface; E. Inflorescence; F-G. Flowers; H. Gynoecium; I. Anthers; J. Fruits. Photographs: A-B., E. & G. by Wittaya Pongamornkul; C-D., F. & H-J. by Sukontip Sirimongkol.

เศวตบาลา

🔵Henckelia crinita (Jack) Spreng.

แตรบาลา

🔵Henckelia filicalyx B.L.Burtt

ไอกระดิง

🔵Henckelia inaequalis (Ridl.) A.Weber

ล้านเต่า สาวบาลา

🔵Henckelia platypus (C.B.Clarke) A.Weber

จรกา

🔵Henckelia reptans (Jack) Spreng.

ม่วงบาลา

🔵Henckelia rugosa (Ridl.) A.Weber

🔵Henckelia Moniliformis Sirim เศวตนาด้วง

พืชชนิดใหม่ของโลก A new species of Henckelia (Gesneriaceae) from North-Eastern Thailand
พืชชนิดใหม่ของโลก ตีพิมพ์ในวารสาร Thai Forest Bulletin (Botany) vol. 54(1):58-63. 2026 โดย ดร. สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล และ ดร.นัยนา เทศนา กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ร่วมกับ Dr. David J. Middleton นักพฤกษศาสตร์จากสวนพฤกษศาสตร์เอดินบะระ สกอตแลนด์ ผู้เชี่ยวชาญพืชวงศ์ชาฤาษี (Gesneriaceae) ของโครงการพรรณพฤกษชาติประเทศไทย (Flora of Thailand) ซึ่งพรรณไม้ชนิดนี้พบโดยทีมสำรวจพรรณไม้ภายใต้โครงการวิจัยความหลากหลายของพันธุ์พืชในระบบนิเวศเขาหินปูน บริเวณอำเภอนาด้วง จังหวัดเลย โดยตัวอย่างพรรณไม้ต้นแบบ (Holotype) Naiyana et al. หมายเลข 2974 ถูกเก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่า และพันธุ์พืช (BKF)

🔄 Back to Front page   

Tribounia ม่วงไตรบุญ

Tribounia

พืชสกุลใหม่ในวงศ์เทียนหิน-พรมกำมะหยี่

Tribounia is a genus of flowering plants belonging to the family Gesneriaceae . It is native to Thailand.

Known species, according to Kew.

• Tribounia grandiflora D.J.Middleton
• Tribounia venosa (Barnett) D.J.Middleton

The genus name of Tribounia is in honour of Pramote Triboun (fl. 1990 – 2002), a Thai botanist at the Thailand Institute of Scientific and Technological Research.It was first described and published in Taxon Vol.61 on page 1287 in 2012. 

ชื่อสกุลของ Tribounia ตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่ปราโมทย์ ไตรบูน (ชั้น พ.ศ. 2533 – 2545) นักพฤกษศาสตร์ชาวไทยประจำสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย ได้รับการอธิบายและตีพิมพ์ครั้งแรกใน Taxon เล่มที่ 61 หน้า 1287 ในปี พ.ศ. 2555

1) ม่วงไตรบุญ หยาดฟ้า Tribounia venosa (Barnett) D.J.Middleton

  

ทองผาภูมิ ตค24

ม่วงไตรบุญ (Tribounia)เป็น new genus of Gesneriaceae from Thailand; ปี 2012

 ไม้ล้มลุก สูง 30–40 ซม. มีขนปลายม้วนงอคล้ายตะขอและขนต่อมตามลำต้น แผ่นใบทั้งสองด้าน ช่อดอก กลีบเลี้ยงและกลีบดอกด้านนอก และผล ใบรูปไข่ ยาว 3–9.2 ซม. ปลายแหลมยาว โคนเว้ารูปหัวใจ ขอบจักซี่ฟันหรือจักมน เส้นแขนงใบข้างละ 5–9 เส้น ก้านใบยาว 3–10 ซม. ช่อดอกยาว 9–17 ซม. ก้านช่อยาว 4–9.5 ซม. ก้านดอกยาว 1–1.4 ซม. กลีบเลี้ยงรูปขอบขนาน ยาว 3.5–4.5 มม. ปลายแหลมยาว ดอกยาว 2–2.5 ซม. หลอดกลีบดอกยาวประมาณ 1 ซม. กลีบรูปรีกว้างเกือบกลม คู่บนกว้างประมาณ 9 มม. ยาวประมาณ 7 มม. กลีบล่างเล็กกว่ากลีบปากบนเล็กน้อย ขอบกลีบมีต่อม ก้านชูอับเรณูยาวประมาณ 2.5 มม. เกสรเพศผู้ที่เป็นหมันยาวเท่า ๆ อันที่สมบูรณ์ ไม่มีอันที่ลดรูป รังไข่ยาวประมาณ 6 มม. ก้านสั้น ผลยาว 2–3 ซม.

วัดเขาตำบล ลพบุรี 02 ตค 25
พืชถิ่นเดียวของไทย พบทางภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันตกเฉียงใต้ ขึ้นตามเขาหินปูนเตี้ย ๆ ความสูงไม่เกิน 200 เมตร

ชื่อพ้อง: Didymocarpus venosus Barnett ชื่ออื่น: ม่วงไตรบุญ, หยาดฟ้า (ทั่วไป)

หุบป่าตาด 03ตค 25

2) ม่วงไตรบุญดอกใหญ่ Tribounia grandiflora 

ม่วงไตรบุญดอกใหญ่ Tribounia grandiflora D.J. Middleton

ไตรบุญดอกใหญ่ เป็นพืชถิ่นเดียวของไทย พบกระจายห่าง ๆ เฉพาะทางภาคตะวันตกเฉียงใต้แถบจังหวัดกาญจนบุรี ขึ้นตาม

เขาหินปูนเตี้ย ๆ ระดับความสูงไม่เกิน 100 เมตร 

วัดถ้ำพุหว้า 25 พย 25

🔄 Back to Front page   

Somrania ,Ridleyandra ,Tetraphyllum and Sinningiah

• Somrania
• Ridleyandra
• Tetrahhyllum
• Sinningiah

Somrania

Somrania is a genus of flowering plants belonging to the family Gesneriaceae.

SomraniaScientific classificationKingdom:PlantaeClade:TracheophytesClade:AngiospermsClade:EudicotsClade:AsteridsOrder:LamialesFamily:GesneriaceaeGenus:Somrania
D.J.Middleton

It is native to Thailand. The genus name of Somrania is in honour of Somran Suddee (fl. 1998),a Thai plant collector and botanist who worked at the Forest Herbarium in Bangkok in Thailand. It was first described and published in Thai Forest Bull., Bot. Vol.40 on page 10 in 2012.

According to Kew:

• Somrania albiflora D.J.Middleton
• Somrania flavida D.J.Middleton & Triboun
• Somrania lineata D.J.Middleton &

ชื่อสกุล "Somrania" ถูกตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่ ดร.สมราน สุดดี นักพฤกษศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญระดับแนวหน้าของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดยสกุลนี้ถือเป็นสกุลพืชถิ่นเดียวของไทยที่มีสมาชิกเพียง 3 พี่น้องเท่านั้น

🟠Somrania albiflora D. J. Middleton

ขาวพรหมจรรย์

 "ขาวพรหมจรรย์" มรดกพฤกษศาสตร์ สิ่งมีชีวิตจำเพาะที่มีเพียงหนึ่งเดียวในโลกที่ ระนอง

ขาวพรหมจรรย์" (Somrania albiflora D.J.Middleton) พืชล้มลุกหน้าตาหมดจดบริสุทธิ์สมชื่อ ซึ่งถูกจัดให้เป็น "พืชถิ่นเดียวของไทย" (Endemic species) หมายความว่าคุณจะไม่มีวันพบพืชชนิดนี้ตามธรรมชาติที่ไหนอีกแล้วบนโลกใบนี้ นอกจากพื้นที่ป่าหินปูนอันชุ่มชื้นในจังหวัดระนองเท่านั้น โดยพบในระดับความสูงไม่เกิน 550 เมตรจากระดับน้ำทะเล 

ขาวพรหมจรรย์: มีขนกระจาย ขอบใบจักซี่ฟัน ช่อดอกแบบช่อกระจุกออกตามลำต้น ดอกสมมาตรด้านข้าง

🟠Somrania lineata D. J. Middleton & Triboun

ปรัศว์สีตาล

ไม้ล้มลุก สูงประมาณ 1.5 ซม ใบเดี่ยว เรียงตรงกันข้าม รูปไข่ ปลายมน โคนมนหรือเป็นรูปหัวใจ ขอบหยักมน แผ่นใบปกคลุมด้วยขนรูปเข็มและขนต่อมทั้งสองด้าน ช่อดอกแบบช่อดอกก้านโดด ยาว 6-12 ซม วงกลีบเลี้ยงสีเขียว วงกลีบดอกเชื่อมเป็นหลอด ปลายแยกเป็น 5 กลีบ สีขาว กลีบกลางล่าง มีเส้นสีน้ำตาลแกมส้ม 2 เส้น 

นิเวศวิทยาและการกระจายพันธุ์ พบตามเขาหินปูนชื้น ที่ความสูงถึง 100 เมตร จากระดับทะเล ที่อำเภอเมือง จังหวัดพังงา เป็นพืชถิ่นเดียวของไทย 

ชื่อสกุล Somrania ตั้งเพื่อเป็นเกียรติให้ ดร.สมราน สุดดี นักพฤกษศาสตร์ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช 

ที่มาของข้อมูล: #โครงการวิจัยความหลากหลายของพันธุ์พืชในระบบนิเวศเขาหินปูนประเทศไทย

เอกสารอ้างอิง:

Middleton, D.J. and Triboun, P. (2012). Somrania, a new genus of Gesneriaceae from Thailand. Thai For. Bull. (Bot.) 40: 9-13. 2012.

🟠Somrania flavida D. J. Middleton & Triboun

 ปรัศว์สมราน

A new species of Somrania (Gesneriaceae) from Thailand

Authors: Middleton, David J.; Triboun, Pramote 

Publication: Gardens' Bulletin Singapore 

Year: 2013 

Genera: Somrania 

Abstract

The new species Somrania flavida D.J.Middleton & Triboun, from Khao Sok National Park in Surat Thani Province, Thailand, is described. It is the third species in this genus which is restricted to karst limestone habitats in Thailand. A key to the species of Somrania is provided.

สกุล Somrania D.J.Middleton สกุลพืชถิ่นเดียวของไทย มี 3 ชนิด อีก 2 ชนิด ดอกขนาดใหญ่กว่า คือ S. lineataD.J.Middleton & Triboun พบที่พังงา กลีบดอกด้านในมีปื้นสีเหลืองอมน้ำตาล 2 แนว และ S. flavida D.J.Middleton & Triboun พบที่สุราษฎร์ธานี ปื้นสีเหลือง ก้านใบสั้นกว่า ชื่อสกุลตั้งตามชื่อดร.สมราน สุดดี นักพฤกษศาสตร์กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

Ridleyandra

Ridleyandra is a genus of flowering plants belonging to the family Gesneriaceae

Its native range is Thailand to western Malesia. It is found in Borneo, Malaya and Thailand.^[1]

The genus name of Ridleyandra is in honour of Henry Nicholas Ridley (1855–1956), an English botanist, geologist and naturalist who lived much of his life in Singapore. He was instrumental in promoting rubber trees in the Malay Peninsula.^[2] It was first described and published in Beitr. Biol. Pflanzen Vol.70 on page 171 (written in 1997–1998) publ. 1998

🟣Ridleyandra flammea (Ridl.) A. Weber

แดงสุริยา

ภาพจากหนังสือ "พรรณไม้ในป่าฮาลา-บาลา"

🟣Ridleyandra latisepala (Ridl.) A.Weber

ปรกธรณี

Tetraphyllum

Tetraphyllum is a genus of flowering plants belonging to the family Gesneriaceae. As of April 2021, there was no consensus as to whether the correct scientific name for the genus is Tetraphyllum or Tetraphylloides, some sources using the former and some the latter.

Its native range is Eastern Himalaya to Indo-China.

Tetraphylloides, a new replacement name for Tetraphyllum C.B.Clarke (Gesneriaceae) non Tetraphyllum Hosius & von der Marck (fossil Magnoliophyta)

🟣Tetraphyllum roseum stapf

จตุบาท

Perennial herb with four simple leaves arranged oppositely and alternately at right angles, spreading out in the same plane at the tip of the stem, covering almost the ground surface. Broadly ovate, obovate, or elliptic-ovate. Inflorescences are compound panicles, borne at the tip of the shoot, close together. Flowers are pink. Fruits are dry, dehiscent, narrowly cylindrical, with persistent, enlarged sepals surrounding the base. Seeds are small and numerous.

Patrick Blanc observing a flowering individual of Tetraphyllum roseum on verical earth bank, Khao Sok NP, Thailand, June 2019

ไม้ล้มลุกหลายปี ใบเดี่ยว มี ๔ ใบ เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก แผ่กางออกอยู่ในระนาบเดียวกันที่ปลายลำต้น คลุมลงมาเกือบถึงผิวดิน รูปไข่กว้าง รูปไข่กลับ หรือรูปรีแกมรูปไข่ ช่อดอกแบบช่อกระจุกเชิงประกอบ ออกที่ปลายยอด อยู่ชิดกัน ดอกสีชมพู ผลแบบผลแห้งแตก รูปทรงกระบอกแคบ มีกลีบเลี้ยงติดทนและขยายใหญ่หุ้มโคนผล เมล็ดเล็ก มีจำนวนมาก

Sinningiah

Sinningia /sɪˈnɪndʒiə/is a genus of flowering plants in the family Gesneriaceae. It is named after Wilhelm Sinning (1792–1874), a gardener of the Botanische Gärten der Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn.There are about 65 species of tuberousherbaceous perennials, all occurring in Central and South America, with the greatest concentration of species occurring in southern Brazil.

The best-known species, Sinningia speciosa, was originally introduced in cultivation as Gloxinia speciosa and is still commonly known to gardeners and in the horticultural trade as "gloxinia", although this is now considered incorrect. The true genus Gloxinia is distinguished by having scaly rhizomes rather than tubers.

Sinningia speciosa (Lodd.) Hiern

ดอกกำมะหยี่ ดอกสักกะหลาด

🔄 Back to Front page