Didymocarpus
🔴Ten species of Didymocarpus were published in the Flore Générale de l’Indo- Chine, six of them occurring in Thailand (Pellegrin 1930). An additional species, Did- ymocarpus bonii Pellegr. is now recognised as Petrocodon bonii (Pellegr.) A.Weber & Mich.Möller (Weber et al. 2011). Surprisingly, none of the 31 species found in China are also found in Thailand (Wang et al. 1998). Twenty three species of Thai Didymocarpus were listed by Barnett (1962a), fourteen of which still belong in Didymocarpus, although sometimes now in the syn- onymy of other taxa. One species, D. venosus Barnett, is the type species of the new genus Tribounia (Middleton & Möller 2012)
Five new species of Didymocarpus are described from Thailand: Didymocarpus brevicalyx Nangngam & D.J.Middleton, Didymocarpus formosus Nangngam & D.J.Middleton, Didymocarpus kasinii Nangngam & D.J.Middleton, Didymocarpus pauciflorus Nangngam & D.J.Middleton and Didymocarpus tribounii Nangngam & D.J.Middleton. Full descriptions, distributions, ecology, phenology and colour plates are provided for all taxa.
🟣 10 พืชชนิดใหม่ของโลก สกุลกระดิ่ง (Didymocarpus) จากประเทศไทย
Ten new species of Didymocarpus (Gesneriaceae: Didymocarpoideae) from Thailand
PRANEE NANGNGAM1, DAVID J. MIDDLETON, PIYAKASET SUKSATHAN & SOMRAN SUDDEE
ABSTRACT
Ten new species of the genus Didymocarpus are described from Thailand: Didymocarpus alboroseus, D. flaviflorus, D. hongsonensis, D. kiewbangii, D. kwanjaiae, D. mekongensis, D. niveus, D. phuwuaensis, D. suchartii and D. vilaiwaniae. Full descriptions, distributions, ecology and colour plates are provided for all taxa. These additional new species increase the total number of Didymocarpus in Thailand to thirty-five species, and therefore, a key to the species of Didymocarpus in Thailand is also provided in this paper.
🟣Didymocarpus alboroceus Nangngam & de Bult
กระดิ่งดอยตุง
Didymocarpus alboroseus, a new species of the genus Didymocarpus (commonly known in Thai as the กระดิ่งดอยตุง) in the family Gesneriaceae. It is native to Thailand and specifically found in the Chiang Rai province around Doi Tung.
พบที่บริเวณดอยตุง จังหวัดเชียงราย ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร และ มร.มาร์ติน ฟาน เดอ บุลต์ นักพฤกษศาสตร์ มูลนิธิโครงการหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์ คำระบุชนิด alboroseus หมายถึงสีด้านในของกลีบดอกที่มีสีน้ำตาลแดงถึงสีน้ำตาลอมส้ม ชื่อไทย กระดิ่งดอยตุง ตั้งตามแหล่งที่พบ ตัวอย่างต้นแบบ van de Bult 1039 เก็บรักษาไว้ที่ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และที่หอพรรณไม้
🔴 Didymocarpus aureoglandulosus C.B.Clarke
ดอกกระดิ่ง
Didymocarpus aureoglandulosus is a perennial herb belonging to the family Gesneriaceae, native to regions spanning from the Eastern Himalayas and Assam down through Myanmar and northern/northeastern Thailand.
ไม้ล้มลุก ขึ้นบนหินหรืออิงอาศัย มีเหง้า ลำต้นสั้น มีขนหยาบหนาแน่นตามลำต้น แผ่นใบทั้งสองด้าน ก้านใบ ช่อดอก ใบประดับ ก้านดอก และกลีบเลี้ยงด้านนอก ใบออกที่โคนต้น รูปไข่ หรือแกมรูปขอบขนาน ยาว 9–23 ซม. โคนเบี้ยว ก้านยาว 2–9 ซม. ใบในฤดูแล้งขนาดเล็ก ก้านสั้น ช่อดอกออกระหว่างใบ ก้านช่อยาว 10–16 ซม. ใบประดับรูปใบหอก ยาว 3–5 มม. ก้านดอกยาว 0.5–1.8 ซม. กลีบเลี้ยงแฉกลึกจรดโคน รูปใบหอก ยาวประมาณ 1 ซม. ดอกรูปแตร สีม่วงอ่อน ด้านในมีปื้นสีน้ำตาลแดง หลอดกลีบยาวประมาณ 2.5 ซม. กลีบบนขนาดเล็กกว่า กลีบล่างรูปกลม ยาวประมาณ 6 มม. เกสรเพศผู้ติดเหนือจุดกึ่งกลางหลอดกลีบ ก้านชูอับเรณูยาว 3–5 มม. ช่วงบนมีขนต่อม อับเรณูเกลี้ยง จานฐานดอกรูปทรงกระบอก ยาวประมาณ 3 มม. รังไข่มีขนสั้น ผลรูปแถบ ยาวประมาณ 4.5 ซม.
พบที่อินเดีย พม่า และภาคเหนือของไทยที่เชียงใหม่ และน่าน ขึ้นตามคบไม้ในป่าดิบเขา ความสูง 1500–1700 เมตร
🔴Didymocarpus bicolor Craib
ดอกสองสี
Didymocarpus bicolor Craib is a plant species in the gesneriad family (Gesneriaceae) native to northeastern Thailand. It grows as a lithophyte in wet tropical forest habitats and was formally described by the Scottish botanist William Grant Craib in 1926.
Fig 1B ภูหลวง ภูเรือ September-november
🔴Didymocarpus biserratus
Barnett
ข้าวก่ำผา
Didymocarpus biserratus Barnett (commonly known in Thai as "ข้าวก่ำผา") is a rare, endemic perennial herb belonging to the gesneriad family (Gesneriaceae). Native exclusively to northeastern Thailand, it thrives as a lithophytic plant on wet, shaded rocks in tropical forest biomes. พรรณไม้ถิ่นเดียวของไทย (endemic) พบทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ อุดรธานี :ภูฝอยลม ภูพระบาท เลย:ภูกระดึง
.
ข้าวก่ำผาเป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปี ใบเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ใบที่เรียงตรงข้ามขนาดไม่เท่ากัน (anisophyllous) รูปรีถึงรูปวงกลม กว้าง 3-9 ยาว 6-14 ซม. ปลายแหลมถึงมน โคนมนกลมถึงรูปหัวใจ ขอบจักฟันเลื่อยซ้อน แผ่นใบหนาคล้ายแผ่นหนัง ด้านล่างมีขน ช่อดอกออกที่ปลายยอดหรือซอกใบใกล้ปลายยอด กลีบเลี้ยงโคนเชื่อมกันเป็นหลอดรูประฆัง กลีบดอกเชื่อมกันเป็นหลอดรูปทรงกรวย สีม่วงเข้ม มีเส้นสีขาวตามยาว ทั้งกลีบเลี้ยงและกลีบดอกเกลี้ยง
. 
ตัวอย่างต้นแบบ Smitinand 1870 เก็บโดย ศ. ดร.เต็ม สมิตินันทน์ จากอุยานแห่งชาติภูกระดีง จังหวัดเลย เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 1954
.
ขอขอบคุณ ผศ. ดร.ปราณี นางงาม แห่งมหาวิทยาลัยนเรศวร ผู้เชี่ยวชาญพืชสกุล Didymocarpus ของไทย สำหรับชื่อพฤกษศาสตร์
เอกสารอ้างอิง:
Nangngam, P. & Maxwell, J. F. 2013. Didymocarpus (Gesneriaceae) in Thailand. Gardens’ Bulletin Singapore 65(2): 185–225.
ที่มา : หอพรรณไม้ Forest Herbarium - BKF
🔴Didymocarpus brevicalyx Nangngam & D.J.Middleton
ม่วงภูพาน
Didymocarpus brevicalyx Nangngam & D.J. Middleton, sp. nov. Didymocarpus brevicalyx is similar to D. wattianus Craib in the corolla shape and colour but differs in corolla size (c. 4.5 cm long in D. brevicalyx, 6–7 cm long in D. wattianus) and in having a very short calyx tube which is only 3 mm long (1.9 cm long in D. wattianus).− Type: Thailand, Sakon Nakhon, Huai Wian Phrai, Phu Phan National Park, 340 m, 1 Aug. 1999, M. Newman 952 (holotype e!). Fig. 1A.
abruptly at c. 1.5 cm from the base, widest at throat, diameter c. 8 mm; anterior (lower) lip 3-lobed, lobes orbicular, c. 7 x 7 mm, more or less equal, apices rounded; posterior (upper) lip 2-lobed, lobes orbicular, c. 5 x 5 mm, apices rounded. Fertile sta- mens inserted c. 2.2 cm from the base of the corolla; filaments slender, glabrous, 7 mm long, vesicular hairs on the connective; anthers oblong, c. 2.5 x 1 mm, tips and bases rounded, white-bearded; stami- nodes 3, reduced to filaments, c. 3–5 mm long, glabrous, tips with few multicellular glandular hairs. Disc cupular, c. 1 mm long, margin irregular. Ovary cylindric, c. 3 cm long, densely covered with multicellular glandular hairs; stigma peltate, concave, papillose. Capsules unknown.
Thailand.— NORTH-EASTERN: Sakon Nakhon [Huai Wian Phrai, Phu Phan National Park, 340 m, 1 Aug. 1999, M. Newman 952 (holotype e!); Phu Phan Ratchaniwet Palace, 17 ̊10′N 104 ̊09′E, 11 Dec. 1980,
🔴Didymocarpus corchorifolius Wall. ex A.DC.
กระดิ่งดอกขาว
Fig 1D เขาน้ำค้าง สงขลา เบตง August-september
🔴Didymocarpus dongrakensis B. L. Burtt
ข้าวก่ำดงรัก, ม่วงดงรัก
Fig 2A
เขตรักษาพันนธุ์สัตว์ป่าพนมดงรัก ศรีษะเกษ กรกฎาคม-สิงหาคม
🔴Didymocarpus epithemoides B.L.Burtt
ม่วงเขาใหญ่
Didymocarpus epithemoides is an accepted species of flowering plant in the family Gesneriaceae, first described by botanist B.L. Burtt in 2001. This lithophytic perennial plant is native to east-central Thailand and thrives primarily in wet tropical biomes.Fig 2B เขาเขียว เขาใหญ่ กรกฎาคม- สิงหาคม
 |
Key Characteristics
- Growth habit: Lithophytic herb (growing on rocks).
- Habitat: Wet tropical forest environments in Thailand.
- Flowers: Features dark violet, salverform (trumpet/narrow-tube with a spreading flared mouth) corollas roughly 3–3.5 cm long with glandular pubescence outside.
- Calyx and Bracts: Characterized by a tubular calyx with rounded violet lobes and distinct orbicular bracts.
- Explore taxonomy data at Plants of the World Online.
- View regional classification details via Thai Forest Bulletin.
- Compare related species descriptions in the ScienceDirect Study.
🟣 Didymocarpus flaviflorus Nangngam, Suksathan & Rujich.
กระดิ่งเหลืองเวียงชัย
Didymocarpus flaviflorus (commonly known in Thai as กระดิ่งเหลืองเวียงชัย) is a newly described plant species belonging to the gesneriad family (Gesneriaceae), published in Aug2026
พบบริเวณเขาหินปูนในเขตอำเภอเวียงชัย จังหวัดเชียงราย ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร นายปิยเกษตร สุขสถาน รองผู้อำนวยการองค์การสวนพฤกษศาสตร์ (วิชาการ) และนางสาววิรตา รุจิชัยพิมล นักพฤกษศาสตร์ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ คำระบุชนิด flaviflorus หมายถึงกลีบดอกที่มีสีเหลืองสด ชื่อไทย กระดิ่งเหลืองเวียงชัย ตั้งตามลักษณะดอกที่มีสีเหลืองและแหล่งที่พบตัวอย่างต้นแบบ อำเภอเวียงชัย ตัวอย่างต้นแบบหมายเลข Rujichaipimon 279 เก็บจากต้นที่นำมาปลูกและเก็บรักษาไว้ที่องค์การสวนพฤกษศาสตร์
🔴Didymocarpus formosus Nangngam & D.J.Middleton
สร้อยเมืองน่าน ดอกกระดิ่งภูคา
🔴Didymocarpus geesinkianus
B. L. Burtt
เทียนเขาพ่อตา
Didymocarpus geesinkianus is an accepted species of flowering plant in the family Gesneriaceae, described by botanist B.L. Burtt in 2001. It is native to the tropical forests of peninsular Thailand. ค้นพบและตั้งชื่อเป็นเกียรติแก่ Dr. Rob Geesink พบในป่าดิบชื้นที่ระดับความสูง 700–900 เมตร
ระนอง เขาพ่อตาหลวงแก้ว june
🟣Didymocarpus hongsonensis Nangngam, Punchay & Suksathan.
ม่วงสามหมอก
Didymocarpus hongsonensis (commonly known in Thai as ม่วงสามหมอก) is a new species of flowering plant in the family Gesneriaceae native to Thailand. It was formally described in August 2026 by researchers from Naresuan University and the Queen Sirikit Botanic Garden.
พบบริเวณอุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน นายกิตติยุทธ ปั้นฉาย นักพฤกษศาสตร์ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ และนายปิยเกษตร สุขสถาน รองผู้อำนวยการองค์การสวนพฤกษศาสตร์ (วิชาการ) คำระบุชนิด hongsonensis ตั้งตามชื่อจังหวัดแหล่งที่พบ ชื่อไทย ม่วงสามหมอก ตั้งตามสีดอกที่มีสีม่วงและชื่อที่ใช้เรียกแม่ฮ่องสอน เมืองสามหมอก ตัวอย่างต้นแบบ Punchay, Suksathan, Kuna & Nanthaisong ANN50 เก็บรักษาไว้ที่องค์การสวนพฤกษศาสตร์
🔴Didymocarpus inflates J. F. Maxwell &Nangngam
ชมพูภูหิน
Fig 2C น้ำตกแม่กำปอง แม่ออน เชียงใหม่ ภูหินร่องกล้า สิงหาคม-กันยายน
 |
| น้ำตกห้วยขมิ้นน้อย ภูหินร่องกล้า 06/09/26 |
🔴Didymocarpus insulsus
Craib
var. insulsus 605
กำปองดิน(กลาง)
Didymocarpus insulsus var. insulsus 605 refers to a voucher specimen (Palee 605, housed at Chiang Mai University herbarium, CMU) of the plant Didymocarpus insulsus var. insulsus from Nakorn Nayok
เขาใหญ่ สิงหาคม-กันยายน
เขาใหญ่ สิงหาคม-กันยายน
 |
| เขาใหญ่ 10/09/25 |
กำปองดินเป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปี ใบเรียงเป้นวงรอบ 3 ใบ ขนาดไม่เท่ากัน รูปรีถึงรูปขอบขนาน กว้าง 6.5-13.5 ยาว 9.5-20 ซม. ปลายมน โคนรูปลิ่ม ขอบจักฟันเลื่อยถี่ไม่เป็นระเบียบ แผ่นใบกึ่งหนาคล้ายแผ่นหนัง ด้านบนมีขนประปราย ด้านล่างเกลี้ยง ช่อดอกออกตามซอกใบ กลีบเลี้ยง 5 กลีบ แยกจากกัน กลีบดอกเชื่อมกันเป็นหลอดรูปทรงกรวย สีม่วงจางถึงม่วงแดง ฝักรูปทรงกระบอกแคบ
ตัวอย่างต้นแบบ Unknown collector 93 เป็นตัวอย่างที่ได้จากการเพาะเมล็ดที่ส่งไปที่แอเบอร์ดีนโดยหมอคาร์ ซึ่งออกดอกในเดือนตุลาคม ปี 1925 โดยในเอกสารตีพิมพ์ครังแรกได้ระบุไว้ว่า plant from Thailand cultivated in Aberdeen from seeds received from Dr. A.F.G. Kerr which flowered in Aberdeen in October 1925 ในอดีตมีพรรณไม้หลายชนิดที่ถูกตีพิมพ์เป็นชนิดใหม่จากต้นที่ได้จากการเพาะเมล็ด บางครั้งไม่ได้เก็บเมล็ดมาโดยตรงจากต้นนั้น ๆ แต่เมล็ดได้ติดมากับต้นอื่น ๆ ที่นำมาปลูกลงกระถาง เมื่อต้นไม้โตขึ้นนักพฤกษศาสตร์ก็ไม่ได้ถอนทิ้ง ปล่อยให้เจริญเติบโต ออกดอก ออกผล จนทราบว่าเป็นชนิดใหม่ มีหลายชนิดได้จากกระถางต้นไม้ของหมอคาร์
ขอขอบคุณ ผศ. ดร.ปราณี นางงาม ผู้เชี่ยวชาญพืชสกุล Didymocarpus ของไทยแห่งมหาวิทยาลัยนเรศวร สำหรับชื่อพฤกษศาสตร์
เอกสารอ้างอิง:
Nangngam, P. & Maxwell, J. F. 2013. Didymocarpus (Gesneriaceae) in Thailand. Gardens’ Bulletin Singapore 65(2): 185–225.
🔴Didymocarpus insulsus Craib
var.
insulsus 638
กำปองดิน(อีสาน)
Didymocarpus insulsus var. insulsus 638 refers to a specific voucher specimen (collection number 630-series/638, collected by Palee) of the plant taxon Didymocarpus insulsus Craib var. insulsus, belonging to the family Gesneriaceae. It is used in botanical and molecular phylogenetic studies of Thai flora.
ดอยภูคา
Fig 2D
🔴Didymocarpus insulsus Craib var.payapensis
กำปองดิน(เหนือ)
Didymocarpus insulsus var. payapensis is a botanical variety of flowering plant belonging to the family Gesneriaceae, originally studied and described in botanical surveys of Thailand by researchers like Palee and Maxwell. Taxonomically, plants in the genus Didymocarpus are small perennial, deciduous herbs typically found thriving in moist, shaded mountainous or forest habitats.ดอยสุเทพ-ปุย แจ้ซ้อน ดอยลาง
🔴Didymocarpus jaesonensis Nangngam & J. F. Maxwell
ข้าวก่ำผาแจ้ซ้อน
Fig 4A แจ้ซ้อน ลำปาง August-September
🔴Didymocarpus kasinii
Nangngam & D.J.Middleton
ประดับผาดอกเล็ก
พบทึ่น่าน
Didymocarpus kasinii is a rare species of flowering plant belonging to the gesneriad family (Gesneriaceae), first formally described from Thailand in 2014 by botanists Pranee Nangngam and David J. Middleton.🔴Didymocarpus kerri Craib
กำปองดอกเล็ก
Didymocarpus kerrii (often spelled kerri) is a perennial herb belonging to the gesneriad or African violet family (Gesneriaceae). First described in 1911, it is native to the wet tropical forests of Southeast Asia, ranging from northern Thailand into northern Vietnam.
Fig 4B อ่างกา แจ้ซ้อน ภูคา july-september
🟣Didymocarpus kiewbangii Nangngam & Suddee
ม่วงยอดโดม ม่วงศรีเขียวบาง
Didymocarpus kiewbangii is a new species of plant in the Gesneriaceae family (the African violet or chirita family, locally known in Thailand under the genus ดอกกระดิ่ง). It was officially described and published in August 2026 as one of 10 new plant species native to Thailand by a collaborative team of botanists including Pranee Nangngam, David J. Middleton, Piyakaset Suksathan, and Somran Suddee.
 |
| ภูหินขาว อชภูจางนายอย 13/97/25 |
พบบริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม อำเภอบุณฑริก จังหวัดอุบลราชธานี ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร และนายสมราน สุดดี ที่ปรึกษาด้านพฤกษศาสตร์และความหลากหลายทางชีวภาพ กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช คำระบุชนิด kiewbangii ตั้งให้เป็นเกียรติแก่นายวิทวัส เขียวบาง ปัจจุบันเป็นข้าราชการกรมป่าไม้ ผู้ร่วมเก็บตัวอย่างต้นแบบและเป็นผู้ถ่ายภาพ ชื่อไทย ม่วงศรีเขียวบาง ตั้งตามสีของดอกที่เป็นสีม่วงและตั้งให้เป็นเกียรติแก่นายวิทวัส เขียวบาง ส่วนชื่อไทย ม่วงยอดโดม ตั้งตามสีดอกที่เป็นสีม่วงและแหล่งที่พบ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม ตัวอย่างต้นแบบ Puudjaa, Hemrat & Keiwbang 2057 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้
🟣Didymocarpus kwanjaiae Nangngam & Suddee
กระดิ่งแดงผาสีดา
Didymocarpus kwanjaiae is a new species of flowering plant in the family Gesneriaceae, officially described and published in August 2026. Commonly known in Thai as กระดิ่งแดงผาสีดา, it is endemic to Thailand and found in the Phu Langka National Park within Nakhon Phanom Province
พบบริเวณอุทยานแห่งชาติภูลังกา อำเภอบ้านแพง จังหวัดนครพนม ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร และนายสมราน สุดดี ที่ปรึกษาด้านพฤกษศาสตร์และความหลากหลายทางชีวภาพ กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช คำระบุชนิด kwanjaiae ตั้งให้เป็นเกียรติแก่นางขวัญใจ รอสูงเนิน (นามสกุลเดิม คำมงคล) ผู้เก็บตัวอย่างต้นแบบ อดีตเป็นผู้ช่วยหัวหน้าอุทยานแห่งชาติภูลังกา ปัจจุบันปฏิบัติงานในหน้าที่หัวหน้าโครงการอนุรักษ์พันธุ์ไม้ป่า ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน จังหวัดบึงกาฬ ชื่อไทย กระดิ่งแดงผาสีดา ตั้งตามลักษณะดอกในสกุลดอกกระดิ่งที่มีสีเป็นสีแดง และตั้งตามชื่อนายอัมไพ ผาสีดา เจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติภูลังกา ผู้มีความสนใจในพรรณไม้ นำมาซึ่งการค้นพบพรรณไม้ชนิดใหม่ในพื้นที่หลายชนิด ตัวอย่างต้นแบบ Khammongkol et al. 239 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้ สวนพฤกษศาสตร์เอดินบะระ และสวนพฤกษศาสตร์คิว สหราชอาณาจักร สวนพฤกษศาสตร์สิงคโปร์ และที่ทรินิตี้ คอลเลจ มหาวิทยาลัยแห่งกรุงดับลิน ไอร์แลนด์
🟣Didymocarpus mekongensis Nangngam & Suddee.
กระดิ่งดอกขาวภูลังกา กระดิ่งขาวลำโขง
Didymocarpus mekongensis is a newly described plant species belonging to the genus Didymocarpus (family Gesneriaceae) native to the region around the Mekong area and Thailand.
กระดิ่งดอกขาวภูลังกา Didymocarpus sp. (Gesneriaceae) ไม้ล้มลุกบนหน้าผาหินทราย อุทยานแห่งชาติภูลังกา ฝั่งอำเภอบึงโขงหลง จังหวัดบึงกาฬ กลีบเลี้ยงและกลีบดอกเกลี้ยง กลีบเลี้ยงสีนวล กลีบดอกสีขาวบริสุทธิ์ พืชสกุลดอกกระดิ่งในประเทศไทยมีความหลากหลายของชนิดค่อนข้างสูง ทุกชนิดมีดอกสวยงามและบานในช่วงฤดูฝน ตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาได้จากการออกสำรวจที่ถูกที่และถูกเวลา กระดิ่งดอกขาวภูลังการอการศึกษาอย่างละเอียดจากผู้เชี่ยวชาญพืชสกุลดอกกระดิ่งของไทย ผศ. ดร.ปราณี นางงาม จากภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
คำระบุชนิด mekongensis ตั้งตามแหล่งที่พบคือลุ่มน้ำโขง ชื่อไทย กระดิ่งขาวลำโขง ตั้งตามลักษณะดอกในสกุลดอกกระดิ่งที่มีสีเป็นสีขาว และตั้งตามแหล่งที่พบคือลุ่มน้ำโขง ส่วนชื่อไทย กระดิ่งดอกขาวภูลังกา ตั้งตามลักษณะดอกในสกุลดอกกระดิ่งที่มีสีเป็นสีขาว และตั้งตามแหล่งที่พบคืออุทยานแห่งชาติภูลังกา ตัวอย่างต้นแบบ Suddee et al. 5362 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้
* ทีมสำรวจพรรณไม้ภูวัว-ภูลังกา
🔴Didymocarpus meqaphyllus Barnett
พวงสายรุ้ง
Didymocarpus megaphyllus (often misspelled as meqaphyllus) is an accepted species of flowering plant in the family Gesneriaceae. Its native range extends from Myanmar to Thailand, where it grows primarily as a lithophytic herb in wet tropical biomes. Fig4D น้ำตกสายรุ้ง ตรัง คีรีวง เขาหลวง august-october
🔴Didymocarpus newmanii B.L.Burtt
ข้าวตอกฤๅษี,ประดับหินเขาพระบาท
Didymocarpus newmanii is a rare plant species belonging to the Gesneriaceae family, first discovered and published in 2001 from Khao Phra Bat in the Khao Khitchakut National Park within the Chanthaburi Province of Thailand
🟣Didymocarpus niveus Nangngam & Suddee
กระดิ่งขาวขุนพระวอ
Didymocarpus niveus (commonly known in Thai as กระดิ่งขาวขุนพะวอ) was officially discovered and described as a new plant species in the Gesneriaceae family. It was found in the Khun Phawor National Park located in the Mae Ramat District of Tak Province, Thailand. อช.ขุนพระวอ 29|07|26
พบบริเวณอุทยานแห่งชาติขุนพะวอ อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร นายชวลิต วิทยานนท์ นักวิชาการอิสระ นายธนกร วงษษา อาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร และนายสมราน สุดดี ที่ปรึกษาด้านพฤกษศาสตร์และความหลากหลายทางชีวภาพ กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช คำระบุชนิด niveus ตั้งตามลักษณะดอกที่มีสีขาวเหมือนหิมะ ชื่อไทย กระดิ่งขาวขุนพะวอ ตั้งตามลักษณะดอกในสกุลดอกกระดิ่งที่มีสีเป็นสีขาว และตั้งตามแหล่งที่พบคืออุทยานแห่งชาติขุนพะวอ ตัวอย่างต้นแบบ Chamchumroon VC5975 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้
🔴Didymocarpus ovatus Barnett
เทียนหิน
น้ำตกโยง นครศรีธรรมราช น้ำตกโตนงาช้าง สงขลา august- november
 | |
ภาพ Aj Tai น้ำตกพริ้ว 31 ตค 24  |
 |
| น้ำตกพริ้ว |
🔴Didymocarpus pauciflorus Nangngam & D.J.Middleton
กระดิ่งดอกเล็ก
Didymocarpus pauciflorus is a species of flowering plant in the family Gesneriaceae described from Thailand by Pranee Nangngam and David J. Middleton. While other new Didymocarpus species have been documented in Tak province (such as in Khun Phawor National Park), Didymocarpus pauciflorus itself is primarily known from its type locality collections in Kanchanaburi province (Sangkhla Buri) rather than Tak. พืชอิงอาศัยหายากจากป่าดิบเขาอุ้มผาง
พืชอิงอาศัยบนเปลือกต้นไม้ใหญ่ ลำต้นสั้น ใบเรียงตรงข้าม 2-3 คู่ ใบที่อยู่ตรงข้ามกันมักมีขนาดไม่เท่ากัน พบบ้างที่เรียงเป็นวงรอบ 3 ใบ ที่โคนต้น ช่อดอกออกที่ปลายยอด มีดอกจำนวนน้อย (pauciflorus = few-flowered inflorescence) ดอกสีชมพูอ่อน แฉกกลีบดอก 3 กลีบล่าง มีเส้นสีแดงกลางแฉกกลีบด้านใน กระดิ่งดอกเล็กเป็นพรรณไม้ถิ่นเดียวของไทย (endemic) พรรณไม้ต้นแบบ D. J. Middleton, P. Karaket, S. Suddee & P. Triboun 5272 เก็บจากอุทยานแห่งชาติเขาแหลม กาญจนบุรี
ทีมสำรวจพรรณไม้อุ้มผาง
เอกสารอ้างอิง:
Nangngam, P. & Middleton, D. J. 2014. Five new species of Didymocarpus (Gesneriaceae) from Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany) 42: 35–42.
🔴Didymocarpus payapensis Ngangam & J. F. Maxwell
ม่วงพายัพ
Didymocarpus payapensis is a rare species of flowering plant in the family Gesneriaceae, native to Thailand. It was formally described by botanists Pranee Nangngam and J. F. Maxwell in 2013 during a comprehensive taxonomic revision of the genus Didymocarpus in the regionFig6B ดอยสุเทพ-ปุย แม่งาว ลำปาง ขุนตาล น้ำตกห้วยทราย อุตรดิษถ์
september-november
🟣Didymocarpus phuwuaensis Nangngam, D.J. Middleton & Suddee
Didymocarpus phuwuaensis is a new species of flowering plant in the family Gesneriaceae. It was officially described in August 2026 as one of ten new species of Didymocarpus found in Thailand.
 |
| หินสามวาฬ 14/08/25 |
ข้าวก่ำภูวัว Didymocarpus sp. (Gesneriaceae) ไม้ล้มลุกในวงศ์ชาฤๅษี จากเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว อำเภอเซกา จังหวัดบึงกาฬ มักพบขึ้นตามหน้าผาหินทรายที่ชื้นแฉะริมน้ำตก ใบประดับพลิ้ว บิดม้วนงอกลับ กลีบเลี้ยงเชื่อมติดกันเป็นหลอดยาว หลอดกลีบดอกสีม่วงแดงเข้ม บิดโค้งห้อยลงโดยมีแฉกกลีบดอก 5 กลีบ แผ่ออกที่ปลายหลอด ลักษณะช่อดอกคล้ายข้าวก่ำผา Didymocarpus biserratus Barnett แต่ช่อดอกมีขนต่อมและรังไข่มีขนในขณะที่ข้าวก่ำผามีช่อดอกและรังไข่เกลี้ยง คล้ายข้าวก่ำเขาใหญ่ Didymocarpus epithemoides B. L. Burtt
โดยกลีบเลี้ยงเชื่อมติดกันเป็นหลอดและช่อดอกมีขนต่อมเช่นเดียวกัน แต่ข้าวก่ำเขาใหญ่มีหลอดกลีบดอกแบบรูปหลอดแคบปากบาน (salverform) ในขณะที่ข้าวก่ำภูวัวมีหลอดกลีบดอกแบบรูปทรงกรวยหรือรูปลำโพง (funnel-form) คล้ายข้าวก่ำเวียดนาม Didymocarpus puhoatensis X. Hong & F. Wen แต่ข้าวก่ำเวียดนามมีหลอดกลีบเลี้ยงสั้นกว่ามาก ใบและใบประดับก็แตกต่างในรายละเอียด การแก้ปัญหาระดับชนิดต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญเฉพาะกลุ่มที่มีประสบการณ์ซึ่งกว่าจะเชี่ยวชาญได้ต้องใช้เวลาศึกษานับสิบปี พืชวงศ์ชาฤๅษีสำหรับโครงการพรรณพฤกษชาติประเทศไทยมีเป้าหมายจะต้องเสร็จในเร็ววันนี้โดยมีผู้เชี่ยวชาญหลากหลายสกุลช่วยกันศึกษา บริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว จังหวัดบึงกาฬ ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร นายเดวิด มิดเดิลตั้น แห่งสวนพฤกษศาสตร์เอดินบะระและสวนพฤกษศาสตร์สิงคโปร์ และนายสมราน สุดดี ที่ปรึกษาด้านพฤกษศาสตร์และความหลากหลายทางชีวภาพ กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช คำระบุชนิด phuwuaensis ตั้งตามแหล่งที่พบคือ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว ชื่อไทย ข้าวก่ำภูวัว ตั้งตามลักษณะสีของกลีบดอกที่เป็นสีข้าวก่ำคือสีม่วงเข้มหรือม่วงดำ และตามสถานที่พบคือเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว ตัวอย่างต้นแบบ Suddee, Puudjaa, Hemrat & Kiewbang 5375 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้
🔴Didymocarpus purpureopictus Craib
ประดับผา
Fig6C บางหมาป่า แม่ฮ่องสอน น้ำตกมหิดล สุเทพ-ปุย ดอยภูคา
ภูเรือ ภูหลวง น้ำตกธารสน อช ภูสอยดาว ( อุตรดิษถ์)
 |
| น้ำตกธารสน ภูสอยดาว |
🟣Didymocarpus Suchartii Nangngam, Makerd & Suddee
ม่วงจันทร์หอมหวล
Didymocarpus suchartii (commonly known in Thai as ม่วงจันทร์หอมหวล) is a new species of plant in the family Gesneriaceae discovered in Thailand and formally described in August 2026.
พบบริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร นายวัชรศักดิ์ มาเกิด อาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์ และนายสมราน สุดดี ที่ปรึกษาด้านพฤกษศาสตร์และความหลากหลายทางชีวภาพ กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช คำระบุชนิด suchartii ตั้งให้เป็นเกียรติแก่นายสุชาติ จันทร์หอมหวล สมาชิกกิตติมศักดิ์ สมาคมพฤกษศาสตร์ในพระบรมราชินูปถัมภ์ ผู้มีบทบาทสำคัญในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในเขตอำเภออุ้มผาง ชื่อไทย ม่วงจันทร์หอมหวล ตั้งตามสีดอกที่เป็นสีม่วงและตามนามสกุล นายสุชาติ จันทร์หอมหวล ตัวอย่างต้นแบบ Nangngam, Chanhormhual & Makerd 2069 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้
🔴Didymocarpus tribounii Nangngam & D.J.Middleton.กระดิ่งใบกลม
Didymocarpus tribounii is a small, perennial flowering plant belonging to the Gesneriaceae family. Native to Thailand (specifically found in areas like Chiang Mai), it typically grows on moist, shaded limestone rock faces. It was formally described by botanists Pranee Nangngam and David J. Middleton.
🔴Didymocarpus tribounii
🔴Didymocarpus tristis tristis Craib
ระยับหมอก
เขาคิชกูฏ เขาพระบาท เขาสอยดาว
August-September
🟣Didymocarpus vilaiwaniae Nangngam, Moungmaith. & Chamch
ม่วงศรีอนุสาร
พบบริเวณอุทยานแห่งชาติขุนพะวอ อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร นายสัมฤทธิ์ ม่วงไหมทอง หัวหน้าอุทยานแห่งชาติขุนพะวอ จังหวัดตาก และนายวรตลต์ แจ่มจำรูญ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านอนุกรมวิธานพืช กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช คำระบุชนิด vilaiwaniae ตั้งให้เป็นเกียรติแก่ อาจารย์วิไลวรรณ อนุสารสุนทร อดีตอาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ตัวอย่างต้นแบบ Chamchumroon, Puff & Wongngoen 4968 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้... สามารถติดตามต่อได้ที่ : https://www.dailynews.co.th/news/6121788/
🔴Didymocarpus wattianus
wattianus Craib
ม่วงดอกใหญ่
Didymocarpus wattianus is an accepted species of flowering plant belonging to the family Gesneriaceae and the genus Didymocarpus, first described in 1922. Plants in this genus are typically small, rhizomatous herbs or perennials featuring basal leaf rosettes and tubular, two-lipped flowers.
น้ำตกมหิดล สุเทพปุย ดอยภูคา
Didymocarpus wattianus is a small, rhizomatous perennial in the Gesneriaceae, producing basal rosettes of soft leaves and tubular, bilabiate flowers. Native to shaded, humid forest understories, it is grown for its attractive small blooms and compact habit.
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น